Ga naar inhoud

Gebruik portretrecht

Portretrecht
Het portretrecht is een aan de topsporter exclusief verbonden recht. Een portret is een herkenbare visuele afbeelding van een persoon, waarbij het onverschillig is op welke manier deze afbeelding is gemaakt en vastgelegd. Niet alleen een schilderij, maar ook een vakantiekiekje kan de afbeelding van een portret bevatten.

Gebruik portretrecht
Het is algemeen erkend dat jij als topsporter, omdat jij door jouw sportprestaties bekend bent geworden, een rechtens te beschermen belang hebt bij exclusieve commerciële exploitatie van jouw persoonlijkheid. Jouw eigen belang als sporter zijnde creëert hierbij een eigen recht bij de exclusieve, commerciële exploitatie van jouw naam, persoon en prestaties. Dit recht is een afgeleide van de persoonlijkheidsrechten die niet toestaan dat een ander zonder toestemming gebruik maakt van andermans persoon, persoonlijke kwaliteiten of persoonsgegevens, indien hij de ander onredelijk in zijn belang treft.

fotorechtHet bestaan van dit recht betekent dat jij als topsporter jouw naam, afbeelding, persoon en prestaties te gelde kan maken door derden toestemming te geven tot commerciële exploitatie daarvan. Deze bescherming berustte in eerste aanvang alleen op artikel 21 van de Auteurswet (Aw). Een geportretteerd persoon heeft het recht zich te verzetten tegen de exploitatie van een niet in opdracht gemaakt portret, voor zover een redelijk belang van zijn kant zich daartegen verzet. In de rechtspraak is de mogelijkheid van exploitatie van de populariteit van topsporters erkend als een redelijk belang in de zin van artikel 21 Aw. Het gaat hier dus om de exploitatie van het portret, dit schept voor jou als sporter de mogelijkheid om tot op zekere hoogte jouw populariteit te verzilveren.

Meestal krijg je al te maken met de handel in populariteit bij het sluiten van sponsorcontracten. Deze contracten geven aan de sponsor het recht om op de een of andere wijze gebruik te maken van jouw afbeelding voor reclamedoeleinden. Zonder artikel 21 Aw zou jij als topsporter moeilijk een financiële vergoeding kunnen bedingen voor de exploitatie van jouw populariteit door middel van jouw portret of je te kunnen verzetten tegen deze exploitatie.

Zoals hierboven beschreven kan als portret worden aangemerkt een afbeelding van jouw gelaat (gezicht), waarbij sprake is van feitelijke overeenstemming in de zin van visuele gelijkenis tussen de afbeelding en jouw gelaatstrekken. Om van een portret te kunnen spreken is het reeds voldoende dat er sprake is van een minimum gelijkenis, waarbij identificatie mogelijk is. Dit ruime portretbegrip blijkt uit de jurisprudentie en is juist voor jou van belang, aangezien jouw gelaatstrekken – al dan niet toevallig – vaak voorkomen op actiefoto’s of een filmopname.

fotorecht2Je hebt dus het recht om een geldbedrag te vragen indien sponsors of andere partijen commercieel gebruik willen maken van jouw portret. Dit kan je regelen in sponsorcontracten maar het is ook raadzaam om hierover afspraken te maken met je sportbond. Tevens is ook in de rechtspraak erkend dat jij als topsporter een rechtens te beschermen belang hebt dat jouw naam niet in een reclame-boodschap wordt gebruikt zonder jouw vooraf-gaande toestemming, waaraan jij een financiële vergoeding kan verbinden.

Hierboven worden met name de afbeelding besproken om je een idee te geven waarom jij recht hebt op een bepaalde vergoeding indien partijen gebruik willen maken van jouw foto. In de rechtspraak wordt steeds vaker erkend dat een door zijn prestaties bekend geworden persoonlijkheid ook aanspraken kan ontlenen aan je verzilverbare populariteit in het geval van gebruik van je naam, persoon en prestaties. Kanttekening is wel dat een rechter eerder geneigd is een redelijk belang aan te nemen indien jouw naam, afbeelding, persoon of prestatie wordt gebruik voor commerciële doeleinden.

Let er dus altijd goed op, indien een partij met jou een contract wil sluiten en er wordt daarin gesproken over het gebruik van jouw naam, afbeelding, persoon, prestatie, etc., dat jij daarvoor wel een vergoeding van die partij behoort te krijgen en dat het gebruik bij voorkeur niet onbeperkt moet zijn!